ធនាគារ អេសុីលីដា ភីអិលសុី ជាគ្រឹះស្ថានធនាគារដ៏ធំមួយនៅកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ១៩៩៣។
យោងទៅតាមគេហទំព័ររបស់អេសុីលីដាផ្ទាល់ ការចាប់ផ្តើមដំបូងមិនមែនជាធនាគារពាណិជ្ជដូចសព្វថ្ងៃទេ។ ប៉ុន្តែក្នុងនាមជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយ ដែលមានទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍មុខរបរខ្នាតតូចបំផុត និងខ្នាតតូច តាមរយៈការផ្តល់ឥណទាន។ ដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែង គាំទ្រពីអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDP)។
បន្ទាប់ពីដំណើរការយ៉ាងជោគជ័យអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំហើយនោះ នៅឆ្នាំ ២០០០ អេសុីលីដាបានទទួលអាជ្ញាប័ណ្ណធនាគារឯកទេស ពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ រីឯនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ វិញ ក៏បានបំប្លែងខ្លួនក្លាយជាធនាគារពាណិជ្ជ បន្ទាប់ពីទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណពីធនាគារជាតិ បានធ្វើឲ្យធនាគារមួយនេះពង្រីកសេវាកម្មទូលំទូលាយជាងមុន អាចបំពេញទៅតាមតម្រូវការរបស់អតិថិជនជាមួយនឹងឈ្មោះថ្មីគឺ ធនាគារ អេសុីលីដា ភីអិលសុី។
អេសុីលីដា ភីអិលសុី ជាធនាគារដំបូងគេរបស់កម្ពុជា ដែលទទួលបានការវាយតម្លៃ និងផ្តល់ជាចំណាត់ថ្នាក់ពីធនាគារអន្តរជាតិ Standard & Poor’s និង GIIRS។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ក៏បានទទួលពានរង្វាន់ជាស្ថាប័នរីកចម្រើនលំដាប់ពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ នៅលើវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកផងដែរ។
បច្ចុប្បន្ននេះវិញ ធនាគារ អេសុីលីដា ភីអិលសុី ក្លាយជាធនាគារធំជាងគេ និងរឹងមាំមួយប្រចាំប្រទេស។ ជាពិសេស ជាធនាគារក្នុងស្រុកមួយ ដែលមានបណ្តាញប្រតិបត្តិការទៅកាន់ប្រទេសឡាវ ៣៧ សាខា និង ១៧ សាខានៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ចំណែកសាខានៅកម្ពុជាវិញ មានដល់ទៅ ២៥៦ កន្លែងទូទាំងប្រទេស មានបុគ្គលិកសរុបប្រមាណ ១២០០០នាក់ កំពុងបម្រើការងារ។